TheoFonsAd fontes fidei

Laudato si'

LS · Franciscus · 2015 · LA · 246 paragraphi · vatican.va ↗

Anthropocentrismus modernus, praeter opinationem, technicam rationem collocavit denique supra realitatem, quoniam hic homo “naturam iam non percipit tamquam validam normam, nec tamquam vivens refugium. Respicit eam haud hypothesin obiective, veluti spatium et materiam ubi opera perficiatur in quam se immittat, iis neglectis quae sint eventura”. 92Romano Guardini, Das Ende der Neuzeit, 63. Hoc modo orbis intrinsecum infirmatur bonum. Si tamen homo suum verum locum non detegit, congruenti modo se ipsum non intellegit ac denique ipsi suae naturae adversatur. “Non solum terra a Deo homini data est, qui ea uti debet primigenium propositum observans pro quo ei tamquam bonum est data; sed etiam homo sibi ipsi a Deo datus est eique est ideo observanda structura naturalis et moralis qua est donatus”. 93Ioannes Paulus II, Litt. enc. Centesimus annus (1 Maii 1991), 38: AAS 83 (1991), 841.

Aetate moderna praestabilis anthropocentrica accessio facta est, quae alio sub nomine hodie minari pergit omnem communem relatum omnemque conatum socialia vincula roborandi. Quapropter tempus advenit ut denuo attendamus realitati una cum limitibus quos ipsa imponit, qui vicissim iuvare possunt progressum humanum et socialem salubriorem quidem fecundioremque. Christianae anthropologiae incongruens expositio effecit ut de hominis cum mundo consuetudine errata conceptio sustineretur. Pluries somnium Prometheicum super mundum dominatus translatum est propter quod naturae curatio ad homines debiliores pertinere videbatur. E contrario hominis, universi quidem domini, conceptio recte retenta, ea est quae ipsum officii conscium vult administratorem. 94Cfr Declaratio, Love for Creation. An Asian Response to the Ecological Crise, Colloquium a Foederatis Conferentiis Asiae Episcoporum statutum (Tagaytay, 31 Ianuarii-5 Februarii 1993), 3.3.2.

Quod sollicitudo deest ut damna naturae illata et impactio ambitalis consiliorum existimentur, tantum visibile signum est nullius voluntatis nuntium agnoscendi quem natura in ipsis suis structuris inscriptum fert. Cum in realitate ipsa non agnoscitur quod pondus habeant pauper, humanus embryo, persona inhabilis – ut quaedam tantum exempla supponamus – difficulter clamores ipsius naturae audientur. Omnia conectuntur. Si homo declarat se autonomum esse a realitate et se absolutum dominatorem constituit, ipsum fundamentum eius exsistentiae atteritur, quoniam “potius quam suo fungatur munere cooperatoris Dei in mundo creando, homo in Dei locum succedit sicque naturae concitat seditionem”. 95Ioannes Paulus II, Litt. enc. Centesimus annus (1 Maii 1991), 37: AAS 83 (1991), 840.

Haec condicio ducit nos ad constantem schizophreniam, quae tum exaltationem technocraticam, in aliis creaturis eorum bonum haud agnoscentem, complectitur, tum utique reactionem hominis omne peculiare bonum negantem. Attamen humana natura praeteriri nequit. Nova necessitudo cum natura non habebitur sine novo homine. Non datur oecologia sine congrua anthropologia. Cum humana persona tantum additum quiddam in alia consideratur, quae casu oritur vel ex quodam physico determinismo, “periculum est ne in personis responsalitatis conscientia extenuetur”. 96Benedictus XVI, Nuntius Diei Mundialis Pacis 2010, 2: AAS 102 (2010), 41. Anthropocentrismus deviatus non debet necessario in quendam “biocentrismum” recidere, cum hoc importet novam inferendam aequilibrii deturbationem, quae non solum difficultates haud expediet, sed eis alias addet. Ab homine exigi non potest studium in mundum, nisi eodem tempore eius cognitionis, voluntatis, libertatis et responsalitatis peculiares facultates agnoscuntur et extolluntur.

Deviati anthropocentrismi reprobatio necessitudinum inter personas momentum ne postponere quidem debet. Si oecologicum discrimen est patefactio vel extraria manifestatio ethici, culturalis et spiritalis aetatis modernae discriminis, nostram relationem cum natura et ambitu sanare nequimus, nisi cunctae necessitudines fundamentales hominis sanantur. Cum christiana mens vindicat in hominem peculiare bonum supra ceteras creaturas, locum praebet aestimationi cuiusque personae humanae et hoc modo efficit ut alius agnoscatur. Ex eo quod ad “tu” patet, cum cognoscere, amare et colloqui possit, id maximam praestat personae humanae nobilitatem. Hac de causa ad congruam necessitudinem cum creato non est infirmanda socialis ratio hominis nec eius ratio transcendens, eius aperitio ad “Tu” divinum. Nam vinculum ambitus segregatum a necessitudinibus cum aliis personis et cum Deo proponi nequit. Hoc quidam individualismus romanticus esset, oecologica specie indutus, et artissima in immanentia interclusio.

Quoniam omnia vinculis obstringuntur, ne coniungi quidem potest naturae defensio cum abortus iustificatione. Acceptabile non videtur iter educativum ad personas infirmas accipiendas quae inter nos sunt, quaeque nonnumquam molestae vel importunae sunt, cum embryo humanus non custoditur, etiamsi eius adventus causa sit incommodorum et difficultatum: “Si amittitur personalis et socialis sensus novam vitam admittendi, aliae etiam formae admissionis ad vitam socialem idoneae exarescunt”. 97Id., Litt. enc. Caritas in veritate (29 Iunii 2009), 28: AAS 101 (2009), 663.

Adhuc novae synthesis progressio exspectatur quae superiorum saeculorum falsas dialecticas superet. Christiana ipsa religio, suae identitati ac veritatis thesauro a Iesu Christo suscepto fidelis, usque noviter se considerat seque exprimit in dialogo cum novis historicis rerum adiunctis, sic efficiens, ut sua floreat aeterna novitas. 98Cfr Vincentius Lirinensis, Commonitorium primum, cap. 23: PL 50, 668: “Ut annis scilicet consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate”.

Notae

  1. 92. Romano Guardini, Das Ende der Neuzeit, 63.
  2. 93. Ioannes Paulus II, Litt. enc. Centesimus annus (1 Maii 1991), 38: AAS 83 (1991), 841.
  3. 94. Cfr Declaratio, Love for Creation. An Asian Response to the Ecological Crise, Colloquium a Foederatis Conferentiis Asiae Episcoporum statutum (Tagaytay, 31 Ianuarii-5 Februarii 1993), 3.3.2.
  4. 95. Ioannes Paulus II, Litt. enc. Centesimus annus (1 Maii 1991), 37: AAS 83 (1991), 840.
  5. 96. Benedictus XVI, Nuntius Diei Mundialis Pacis 2010, 2: AAS 102 (2010), 41.
  6. 97. Id., Litt. enc. Caritas in veritate (29 Iunii 2009), 28: AAS 101 (2009), 663.
  7. 98. Cfr Vincentius Lirinensis, Commonitorium primum, cap. 23: PL 50, 668: “Ut annis scilicet consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate”.